Wolność w świetle nowej teorii wyboru

W naukach społecznych, w tym i w ekonomii, wybór jest rozumiany na sposób intuicyjny jako działanie polegające na wyselekcjonowaniu, czyli właśnie wybraniu przez decydenta w oparciu o jakieś kryteria pewnego podzbioru składającego się z elementów jednego lub wielu innych zbiorów [np. Debreu, 1987]. W szczególnym przypadku ów wybrany podzbiór może być zbiorem pustym, z czego można by wysnuć wniosek, że decydent niczego nie wybrał. Na takim właśnie rozumieniu wyboru, intuicyjnym z jednej strony ale i zaksjomatyzowanym z drugiej, zasadza się m.in. teoria wyboru konsumenta w mikroekonomii z jej krzywymi obojętności [Begg, Fischer, Dornbusch 1995] (wybór wielu możliwych koszyków dóbr zapewniających taką samą użyteczność), teoria wyboru publicznego względnie wyboru społecznego szkoły z Wirginii [Buchanan, Tullock 1982], czy teoria wyboru portfela H.Markowitza [1952], rozwinięta nastęnie przez J. Tobina [1958] oraz W. Sharpe’a [1970] (wybór wieloelementowego portfela papierów wartościowych spełniającego kryterium oczekiwanej stopy zwrotu przy zadanym poziomie ryzyka), a generalnie – cała ekonomia w dowolnym wydaniu.

Celem tego referatu jest zaprezentowanie nowej, własnej teorii wyboru, która pozwala spojrzeć na problem wolności człowieka z innej niż dotąd perspektywy. Podmiotem w tej teorii jest człowiek, integralna osoba ludzka obdarzona świadomością i zdolnością do podejmowania decyzji, niepodlegająca jakiejkolwiek teoretycznej redukcji kaleczącej integralność jej osobowości, jak to ma miejsce w koncepcji homo economicus, eksploatowanej szeroko w ramach różnych szkół ekonomii głównego nurtu.

Pobierz artykuł w pdf

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *